خروجیها به دلیل عملکرد غیرقابل جایگزین آن برای تخلیه ساختمان ضروری هستند و طراحی چندین خروجی مناسب همیشه از دغدغههای اصلی سناریوهای خروج بازدیدکننده از مجتمع تجاری بوده است. نتایج تجزیه و تحلیل نشان میدهد که مدت زمانی که برای خروج روان جمعیت لازم است با تغییر مکانهای خروجی بهبود مییابد و دو خروجی موازی به عنوان کارآمدترین طرح توصیه میشود.
بهتر است که فاصله دو خروجی خیلی زیاد نباشد و مسیرهای خروج خیلی تنگ و باریک نباشند. ما در این مقاله قصد داریم به طور مفصل سناریوهای خروج بازدیدکننده از مجتمع تجاری را بررسی کنیم و راهکارهایی برای اینکه راههای خروجی ساختمانهای تجاری امن و مناسب باشند ارائه کنیم.
سناریوهای خروج بازدیدکننده از مجتمع تجاری به چه معناست؟
برای توضیح سناریوهای خروج ابتدا باید چند فاکتور مهم را تعریف کنیم:
فضای خروجی
فضای خروج به معنای بخشی از مسیر خروجی است که عموما از سایر مناطق جدا شده است تا مسیری حفاظت شده و مناسب برای خروج بازدیدکنندگان فراهم کند. سادهترین نمونه از فضای خروجی رایج که در همه ساختمانها میبینید راه پلههای سرپوشیده است که مسیر خروج طبقات بالا را فراهم میکند. اما در مجتمعهای تجاری به دلیل بالا بودن تعداد بازدیدکنندگان استانداردهای بیشتری برای طراحی فضای خروجی لازم است.
مسیر خروجی
دسترسی خروجی به معنای آن قسمت از مسیر خروجی است که به درب یا دربهای خروجی منتهی میشود. نمونهای از دسترسی خروجی، راهرویی در طبقات بالای یک ساختمان تجاری است که به یک راه پله سرپوشیده منتهی میشود.
درب خروجی
درب خروجی به بخشی از مسیر خروجی اطلاق میشود که مستقیما به بیرون یا به خیابان، گذرگاه، منطقه پناهگاه، راه عمومی یا فضای باز با دسترسی به بیرون منتهی میشود. طبعا درب خروجی در طبقه همکف ساختمان قرار دارد. هر مجتمع تجاری میتواند یک یا چند درب خروجی داشته باشد.
وقتی از سناریوهای خروج بازدیدکننده از مجتمع تجاری صحبت میکنیم، یعنی طراحی مناسب این سه عنصر به طوری که خروج بازدیدکنندگان از مجتمع دو ویژگی مهم را دارا باشد:
۱- امن باشد.
۲- روان و راحت باشد.
استانداردهای طراحی خروجی مجتمع تجاری
دستورالعملهای قانونی در مورد تعداد خروجیهای مورد نیاز برای مجتمع تجاری حرفی نمیزند، اما الزامات ایمنی ایجاب میکند تعداد دربهای خروجی به نحوی باشد که بهترین عملکرد و حداقل الزامات را برای صاحبان مشاغل ارائه کند.
تعداد درها در سناریوهای خروج بازدیدکننده از مجتمع تجاری
در صورت امکان، بیش از یک در خروجی توصیه میشود. همه درهای خروجی باید کاملا مستقل از یکدیگر باشند، با مسیرهای خروجی متمایز که فرصتهای متعددی را برای تخلیه ساختمان فراهم میکند.
در هر ساختمانی، فاصله تا خروجی باید تا حد امکان کوتاه باشد. برای ایجاد خروج استاندارد و روان در سازهای با خروجیهای متعدد، هیچکس نباید بیش از ۶۰ متر از در خروجی دور باشد. اگر در مجتمع تجاری شما مشاغلی وجود دارد که از مواد اشتعال آفرین استفاده میکنند باید حداکثر فاصله هر نقطه از نزدیکترین درب خروجی کمتر از ۲۵ متر باشد. زیرا در هنگام آتشسوزی سرعت عمل در خروج بازدیدکنندگان بسیار اهمیت پیدا میکند.
اما همیشه نمیتوان در همه ساختمانها بیش از یک خروجی فراهم کرد. به عنوان مثال در ساختمانهای کوچک که فقط به یک خیابان راه دارند ممکن است این اتفاق بیفتد. در این سناریوهای خروج بازدیدکننده از مجتمع تجاری، راهنمای استاندارد به ما میگوید که نباید مشاغل خطرناک بیش از ۲۵ متر از خروجی اصلی دور باشند.
اهمیت فضای بزرگ در مسیر خروجی
مسیر خروجی به اندازه درب خروجی مهم است. بزرگ بودن مسیر خروجی باعث میشود ترافیک رفت و آمد در مجتمع تجاری روان باشد. در شرایط خطرناک مثل آتشسوزی یا زلزله مسیرهای خروجی بزرگ و امن شانس زنده ماندن در شرایط اضطراری به شدت بهبود میبخشد. این میتواند شامل دور نگه داشتن راهروها از موانع نیز باشد.
تعبیه مسیر خروج اضطراری
در شرایط اضطراری وجود دربهای خروج اضافه میتواند بسیار کمک کننده باشد، راههای فرار باید تضمین کننده تخلیه ایمن افرادی باشد که در معرض خطر آتش سوزی هستند. این مسیر همچنین باید امداد و نجات سریع و مؤثر توسط گروههای آتش نشانی را که برای خاموش کردن آتش یا جستجوی افرادی که هنوز در داخل ساختمان هستند وارد ساختمان میشود، تسهیل کند.
برای ایجاد یک راه فرار موثر، باید اقدامات حفاظتی مختلفی انجام شود. با ایجاد یک سازه مقاوم در برابر آتش در اطراف مسیر فرار، میتوانید آتش را به اندازه کافی خاموش نگه دارید تا افراد بتوانند آن را تخلیه کنند. همچنین ممکن است برای جلوگیری از ورود دود در صورت آتش سوزی، فشار هوای مثبت به مسیر خروج اضطراری اعمال شود.
نکات مهم در سناریوهای خروج بازدیدکننده از مجتمع تجاری
مسیرهای خروجی باید دارای الزامات طراحی و ساخت زیر باشند:
- یک مسیر خروجی باید دائمیباشد. هر مسیر خروجی بخشی دائمی از محل کار باشد.
- یک خروجی باید با مواد مقاوم در برابر آتش جدا شود. مصالح ساختمانی که برای جداسازی خروجی از سایر قسمتهای محل کار استفاده میشوند، باید دارای درجه مقاومت در برابر آتش سوزی یک ساعته باشند، اگر خروجی سه طبقه یا کمتر را به هم وصل میکند و اگر خروجی چهار طبقه یا بیشتر را به هم متصل میکند، دارای درجه مقاومت در برابر آتش دو ساعت است.
- در صورت فراهم بودن شرایط حداقل دو مسیر خروج باید در مجتمع تجاری وجود داشته باشد.مسیرهای خروجی باید تا حد امکان با هم موازی باشند و دستیابی تمام نقاط مجتمع به در خروجی را به راحتی فراهم کنند.
- هر خروجی باید مستقیما به بیرون یا به خیابان، گذرگاه، منطقه پناهگاه، راه عمومی یا فضای باز با دسترسی به بیرون منتهی شود.
- خیابان، گذرگاه، منطقه پناهگاه، راه عمومی، یا فضای باز که درب خروجی به آن منتهی میشود باید به اندازه کافی بزرگ باشد تا ساکنان ساختمان را که احتمالا از مسیر خروجی استفاده میکنند، در خود جای دهد.
خلاصه و جمعبندی
مجتمعهای تجاری به دلیل تعداد بالای بازدیدکنندهای که هر روزه دارند نیازمند طراحی خاصی برای مسیرهای خروجی خود هستند. خروجی مناسب از دو جهت اهمیت دارد. اولین مسئله این است که در صورت مناسب نبودن مسیر خروجی رفت و آمد در مجتمع مختل میشود و شاهد شلوغی جلوی دربهای خروجی خواهیم بود. مسئله مهمتر نیز زمانی رخ میدهد که حادثهای مثل آتشسوزی یا زلزله یا حوادث دیگر رخ دهد.
به همین دلیل لازم است که طراحی مسیر خروجی به گونهای باشد که دسترسی به آن در بهینهترین حالت ممکن باشد. در این مقاله سعی کردیم شما را با انواع سناریوهای خروج بازدیدکننده از مجتمع تجاری آشنا کنیم و استانداردهای لازم را توضیح دهیم. در صورت وجود هرگونه سوال یا مشاوره میتوانید با ما تماس بگیرید.
کلمه کلیدی: سناریوهای خروج بازدیدکننده از مجتمع تجاری
